موزه زیست کره مونترال (کانادا)
موزه زیست کره یا موزه بیوسفر (Biosphere Environmental Museum) یکی از محبوبترین موزههای شهر مونترال و یکی از پر بازدیدترین مکان های دیدنی کانادا است. در این موزه که به طور کامل به محیط زیست اختصاص داده شده، مسافران تور کانادا میتوانند در مورد هوا، آب، تنوع زیستی، تغییرات آب و هوایی، توسعه پایدار و خیلی چیزهای دیگر اطلاعاتی ارزشمند کسب کنند. غیر از ساختمان کروی شکل و خاصش، تاریخ ساخت زیست موزه مونترال هم جالب توجه است؛ این که چطور شد چنین ساختمانی درست در قلب شهر مونترال ساخته شود؟

سازهای که حالا به موزه زیست کره مونترال یا موزه بیوسفر تبدیل شده است، در اصل برای نمایشگاه اکسپو سال 1967 و توسط معمار، نویسنده و مخترع معروف آمریکایی، باکمینستر فولر انجام شد. دولت آمریکا این سازه بینظیر و تماشایی را در آن زمان به عنوان غرفه آمریکا در این نمایشگاه ساخت.
گنبد موزه زیست کره مونترال با یک چهارچوب اسکلت فلزی و با پوشش آکریلیک و با ارتفاع 62 متر و قطر 76 متر ساخته شد. در زمان نمایشگاه این گنبد محلی برای نمایش دستاوردهای هنری، فرهنگی و علمی آمریکا مانند سفینههای فضایی از ماموریتهای آپولو و کارهای هنری از سرتاسر کشور بود. در نمایشگاه اکسپو 67 حدود 5.6 میلیون نفر شرکت کردند و مبهوت و شیفته طراحی جواهر مانند و خیرهکننده این کره بزرگ شدند. در اصل قرار بود بعد از نمایشگاه گنبد تکه تکه و برداشته شود اما به خاطر محدودیتهای مالی این کار انجام نشد. خوشبختانه این سازه از تخریب در امان ماند و حالا به یکی از اصلیترین نمادهای افق شهر مونترال و یکی از محبوبترین جاذبههای این کشور در میان مسافران تور کانادا تبدیل شده است.
برای 9 سال بعد از نمایشگاه، گنبد به روی عموم مردم باز بود. در سال 1976 در زمان کارهای بازسازی و تعمیر سازه، پوشش آکریلیکی که کره را پوشانده بود آتش گرفت و برای حدود یک ساعت و نیم در میان شعلههای سرکش سوخت. در نهایت وقتی حریق خاموش شد، پوشش آکریلیکی سازه به طور کامل از بین رفته بود و تنها چارچوب فلزی باقی مانده بود. بعد از این حادثه کره به مدت 15 سال بسته ماند. کره در سال 1995 دوباره به روی عموم مردم باز شد و این بار با یک هدف جدید: کرهای که برای یک نمایشگاه ساخته شده بود، حالا قرار بود به یک موزه اختصاص داده شده به فعالیتهای زیست محیطی تبدیل شود. تنها 3 سال بعد در سال 1998 موزه زیست کره مونترال دچار یک حادثه دیگر شد، زمانی که کل این منطقه توسط یک توفان یخی سهمگین در نوردیده شد. موزه آسیبهای شدیدی دید و به مدت 5 ماه بسته شد.
در سال 2007 ماموریت موزه زیست کره مونترال گسترش پیدا کرد تا گستره بیشتری از موضوعات مرتبط به محیط زیست را در بر بگیرد. حالا در داخل موزه بیوسفر، نمایشگاهها و امکانات تعاملی زیادی وجود دارند که به تمامی بازدیدکنندگان از جمله مسافران تور کانادا این فرصت را میدهند تا با مشکلات مربوط به زیستبومها و پایداری زیستی بیشتر آشنا شوند. همچنین با روشن شدن چراغهای رنگارنگ کره در شب، این موزه افق شهر مونترال را فوقالعاده زیبا و تماشایی میکند.